Nöbetçi Eczaneler
Yeniköy ve Kemerköy Termik Santrallerine kömür ocağı açmak için ormanlarını kesen Limak ve İC Holding’in ortak olduğu YK Enerji’ye karşı mücadele eden Akbelen direnişcileri, yılbaşını direniş çadırında karşıladı. Köylülerin avukat İsmail Hakkı Atal ve geçtiğimiz günlerde BBC’nin hazırladığı ‘ilham kaynağı olan kadınlar’ listesine giren Necla Işık’ın da yer aldığı köylüler, ‘mücadeleye devam’ dediler. BBC’nin hazırladığı ‘ilham kaynağı olan kadınlar’ listesine giren Işık, Aynı zamanda Karadam Karacahisar Mahalleleri Doğayı Doğal Hayatı Koruma Güzelleştirme ve Dayanışma Derneği (KARDOK) başkanlığını yürütüyor. Işık, geçtiğimiz seçimlerde muhtarlığa adaylığını koymuş ve kazanmıştı. Işık’ın ekokırım mahallindeki çadırda yaptı.
Hukuk Mücadelesinde Son Durum
Muğla’nın Milas ilçesinde, İkizköy’e 7 kilometre uzaklıkta bulunan Yeniköy Termik Santraline verilen çevre izninin iptali için İkizköy Karadam Karacahisar Mahalleleri Doğayı Koruma Derneğinin (İkizköy KARDOK) açtığı davanın son duruşması 30 Aralık 2024’de Muğla 2’nci İdare Mahkemesi’nde görüldü. Duruşmaya taraf avukatları, İkizköy’de yaşayan yurttaşlar katıldı. Yaşam savunucuları ise davayı takip etti.
AİHM kararının uygulanması talep edildi
Duruşma sonrası dava avukatları, dava hakkında bilgi verdi. Buna göre mahkemeye deliller sunuldu ve bu delillerin incelettirilmesi, ikna olunmazsa bilirkişi heyeti eliyle lisansın çevre hukukuna uygun olup olmadığının değerlendirilmesi talep edildi. Davada şirketin çevre lisansının 2005 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince (AİHM) iptal edildiği, ayrıca bu kararın da uygulanıp uygulanmadığını Avrupa Konseyi tarafından takip edildiği ve geçtiğimiz aylarda da gündeme geldiği belirtilerek Türkiye’nin tazminat ödeme veya AK’den çıkarılmasına kadar gidebileceğine işaret edildi. Ayrıca duruşmada santrale ilişkin red kararı alınan 16 adet davanın Danıştay’da beklediği belirtilirken 35 parsel zeytinlik arazinin ise hukuka aykırı olmasına rağmen kamu yararı denerek kamulaştırıldığı da dile getirildi.
‘Santral kanser oranını arttırdı’
KARDOK temsilcileri ise santralin civarda yaşayanlarda kanser oranının arttığını, hayvanlarda ölü doğum ve hastalıkların çoğaldığını, kül deposunun ormanlık araziyi kirlettiğini, terminalde kullanıldıktan sonra kirletilen suyun ise körfez dahil ulaştığı her yeri kirlettiğini belirtti.
Neden Direniyorlar
Akbelen ormanı nerede?
Muğla’nın Milas ilçesinin sınırları içinde yer alan Akbelen Ormanı, doğa mirası olarak kabul edilen ve koruma altında olan ormanlardan biridir. Geniş bir alana sahip olan orman, 740 hektarlık bir alanı kapsıyor ve çam, meşe, kızılağaç, kestane ve çınar gibi çeşitli ağaç türlerine ev sahipliği yapıyor.
Akbelen ormanı neden önemli?
Türkiye’nin en büyük orman yangını felaketinin yaşandığı Muğla’nın Milas ilçesine bağlı İkizköy Mahallesi’nde bulunan Akbelen Ormanında 200’den fazla bitki türü, 100’den fazla kuş türü ve 30’dan fazla memeli türü yaşıyor. Uzmanlar, ormanın kesilmesinin sadece ağaçların değil, bütün bir ekosistemin kaybına yol açacağını, yeraltı ve yerüstü sularını kirleteceğini, iklim değişikliğine katkıda bulunacağını ve insan sağlığını tehdit edeceğini ifade ediyor. Ayrıca Akbelen Ormanı, bölgedeki diğer ormanlık alanları birbirine bağlayan doğal bir koridor özelliği taşıyor. Bu sayede biyolojik çeşitlilik ve habitat kalitesini artırıyor.
Akbelen direnişi ne zaman başladı?
Tarım ve Orman Bakanlığı, Akbelen Ormanı’nı Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine kömür temin etmesi için Limak Holdinge bağlı Yeniköy Kemerköy Enerji (YK Enerji) şirketine verdi. 2018 yılında bölgedeki kömür madenlerinin genişletilmesiyle birlikte İkizköy istimlak edilerek boşaltılmaya başlandı. Bunun üzerine İkizköylüler bir kaç kilometre uzaklıktaki Karadam Mahallesi yakınındaki tarım alanlarına yerleşmek zorunda kaldı. Ancak madenler için verilen ruhsat o kadar geniş bir alanı kapsıyor ki, köylülerin yerleştiği bölge de maden ruhsat alanı içinde kaldı. Maden şirketi, köylülerin yeni taşındıkları Karadam Mahallesi’ndeki arazilere de ihbarname gönderdi.
İkizköy halkı, Akbelen Ormanı’nda linyit madeni işletmesi açmak isteyen YK Enerji’ye karşı 2019 yılında dava açtı. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı, dava sonuçlanana kadar YK Enerji’ye orman kesimi için izin verdi. Bu karar üzerine köylüler, orman kesimini durdurmak için 17 Temmuz 2019’da Akbelen Ormanı’nda doğa nöbetine başladılar.
Akbelen Ormanı, Tarım ve Orman Bakanı olan Bekir Pakdemirli’nin imzasıyla, 220 bin dönümlük ruhsatlı kömür sahası olan YK Enerji’ye devredildi.
2021 yılında İkizköy’ün Işıkdere bölgesindeki yerleşim, kömür madeninin genişlemesi yönünde kaldığı için yıkıldı ve üretim sahasına dönüştürüldü. İkizköylüler tarafından kurulan doğa koruma derneği olan KARDOK tarafından bölgenin arkeolojik sit alanı ilan edilmesi için Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na karşı açılan dava 2022 yılı sonunda Muğla 3’üncü İdare Mahkemesi’nin bilirkişi incelemesi yapılmaksızın arkeolojik sit alanı talebini reddetmesiyle sonuçlandı.
740 dönümlük Akbelen Ormanı’na komşu olan İkizköy’de yaşayanlar, Orman Bakanının ormanı şirkete devretmesine karşı çıkarak, tahsisin iptaline ilişkin Muğla 3’üncü İdare Mahkemesi’ne dava açtı.
2019’dan beri bölgede çadır nöbeti tutulan Akbelen ormanında maden sahasının genişletilmesine karşı mücadele eden İkizköylüler ve yaşam alanı savunucuları, 24 Temmuz 2023 sabaha karşı 05.30’da onlarca jandarma ve TOMA’yla güne uyandılar. Bunun üzerine, çektikleri videoları paylaşarak bu duruma son verilmesini ve kendilerine destek olunmasını istediler. Konuya duyarlı tüm kamuoyunu Akbelen Ormanı’na desteğe çağırdılar.
